Nhiều nguyên nhân được đưa ra để lý giải. Nào là có quá nhiều hội nghị mà hội nghị nào cũng chỉ có nói suông, trong khi thực tiễn cuộc sống thì có quá nhiều điều cần nói; hội nghị chủ yếu chỉ để phục vụ lãnh đạo, giới thiệu tên tuổi, chức danh; đưa hình ảnh lãnh đạo để nâng tầm quan trọng của hội nghị, trong khi nội dung thông tin mà công chúng cần thì lại mờ nhạt, thậm chí có người còn cho rằng chẳng có thông tin gì.

Hình ảnh (truyền hình) thì đơn điệu chỉ toàn là “ngồi” hết ông này tới hình bà nọ… Những lý giải đó là một thực tế và thực tế đó đã diễn ra từ nhiều năm nay, đối với hầu hết báo chí địa phương tròn đó có truyền hình. Tuy nhiên cũng cần phải mạnh dạn nhìn nhận rằng những hạn chế đó phần lớn là do chủ quan của người đưa tin, chứ không phải là do khách quan của sự kiện.

Cần phải xác định rằng hội nghị là một sự kiện trong hàng ngàn những sự kiện xảy ra trong cuộc sống thường nhật, mà đã là sự kiện thì bao giờ cũng chứa đựng trong nó những chi tiết. Lỗi chủ quan mà lâu nay các nhà báo chúng ta thường mắc phải đó là sự thiếu quan tâm đến chi tiết của hội nghị. Vì thiếu quan tâm mà hầu như các nhà báo thường không theo dõi toàn bộ diễn biến, không phát hiện những chi tiết đắt nảy sinh trong quá trình diễn ra hội nghị, từ đó nội dung thông tin hội nghị truyền tải đến công chúng thường đơn điệu, nghèo nàn, hình thức thể hiện rập khuôn cùng một kiểu; mở đầu là thời gian, địa điểm diễn ra hội nghị, giới thiệu lãnh đạo, đại biếu tới dự, tiếp theo là phần liệt kê một số nội dung chính của hội nghị rồi kết thúc tin. Cách thể hiện tin như vậy là không sai nhưng rõ ràng là không hay, không hấp dẫn vì mục đích thông tin chỉ mới dừng lại ở dạng thông báo và cấp độ thông tin của nó cũng chỉ để biết mà thôi.

Để tin hội nghị thực sự bổ ích, hấp dẫn, được công chúng đón nhận, điều này không khó và thành công của nó hoàn toàn phụ thuộc vào sự khắt khe của chính chúng ta. Xin được mạn đàm cùng bạn đồng nghiệp một số điều sau đây:

Những yêu cầu bắt buộc
Một là: Bạn phải hiểu được nội dung, mục đích của hội nghị; xác định bước đầu tầm quan trọng của hội nghị; định hình trước những công việc mà bạn sẽ phải làm.
Hai là: Đọc kỹ báo cáo; và bằng tư duy báo chí bạn hãy phát hiện những nội dung quan trọng hoặc những chi tiết đắt được thể hiện trong báo cáo.

Ba là: Phải chịu khó theo dõi toàn bộ diễn biến của hội nghị. Nghe toàn bộ những ý kiến của hội nghị để từ đó bạn chọn lọc những thông tin có giá trị phục vụ cho việc đưa tin của bạn.

Bốn là: Mở rộng thông tin để làm sáng tỏ chi tiết đắt mà bạn đã lựa chọn. Những thông tin mở rộng đó có thể là nguồn tư liệu mà bạn đã tích luỹ từ lao động quá khứ, có thể là bằng những ý kiến của các tuyến nhân vật liên quan với sự kiện; hoặc có thể kết hợp cả hai tuỳ theo cấp độ thông tin mà bạn thực hiện.

Năm là: Thông tin mở rộng mà bạn chọn cần phải hướng đến đại chúng hoặc chí ít cũng phải là một bộ phận lớn công chúng. Nên nhớ rằng thông tin trên báo chí không phải là thông tin phục vụ cho cá nhân lãnh đạo hay chỉ phục vụ cho một nhóm người nào;

Sáu là: Bạn phải luôn luôn sáng tạo trong hình thức thể hiện và tuỳ theo mức độ quan trọng của hội nghị mà bạn xác định cụ thể cấp độ thông tin bạn phải thực hiện.

Sáu điều trên đây theo tôi điều nào cũng quan trọng, trong đó hình thức thể hiện là yếu tố quyết định để làm nên sự hấp dẫn đối với công chúng.

Chi tiết bắt (Chi tiết có vấn đề)

Chi tiết đắt trong sự kiện chính là những chi tiết có vấn đề mà bạn cần phải mở rộng làm rõ. Thực tế, ít có sự kiện nào mà trong nó không chứa đựng những chi tiết đắt. Đây chính là yếu tố quyết định để nâng tính hấp dẫn của tin. Vấn đề ở chỗ bạn có phát hiện được nó hay không và khi phát hiện ra thì nghệ thuật xử lý của bạn như thế nào.

Ví dụ: Tin hội nghị sơ kết Cuộc vận động Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh. Nếu bạn viết:

Sáng nay, 15/10/2009, tại Hội trường số 10 Lê Hồng Phong Đà Lạt, Tỉnh uỷ đã tổ chức hội nghị sơ kết 3 năm thực hiện Cuộc vận động Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh. Đến dự có các đồng chí Huỳnh Phong Tranh, Uỷ viên TW Đảng, Bí thư Tỉnh uỷ, đồng chí Huỳnh Đức Hoà – Phó Bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch UBND tỉnh, đồng chí Nguyễn Xuân Tiến – Phó Bí thư Tỉnh uỷ, Chủ tịch HĐND tỉnh, đ/c… và lãnh đạo các huyện, thị, thành cùng các cơ quan, ban, ngành trong tỉnh. Báo cáo tại hội nghị nêu rõ sau 3 năm thực hiện Cuộc vận động, hầu hết các địa phương và các cơ quan, ban, ngành trong tỉnh đã có những chuyển biến tích cực. Nhiều địa phương, cơ quan, đơn vị đã xây dựng chương trình hành động của đơn vị. Đặc biệt, ý thức tiết kiệm, chống lãng phí và tinh thần trách nhiệm thông qua Cuộc vận động đã được nâng cao. Nhiều địa phương đã biết gắn Cuộc vận động với việc cải cách thủ tục hành chính, giải quyết đơn thư khiếu nại tố cáo. Một số phong trào cũng đã được xây dựng trên cơ sở lấy đạo đức Hồ Chí Minh làm gốc… ngoài những kết quả đạt được, nhiều ý kiến tại hội nghị cũng đã chỉ ra những vấn đề còn hạn chế, trong đó điều mà các đại biếu quan tâm là một số nơi thực hiện Cuộc vận động còn mang nặng tính hình thức, nói nhưng chưa làm, chưa xây dựng được chương trình cụ thể, phù hợp với tính chất và đặc thù hoạt động; có nơi thì xây dựng chương trình còn chung chung, thiếu tính thực tiễn.

Trên cơ sở những kết quả đạt được cũng như những vấn đề còn tồn tại, đồng chí Bí thư Tỉnh uỷ Huỳnh Phong Tranh đã định hướng nhiều biện pháp tích cực, chỉ đạo các địa phương, các cơ quan, đơn vị sớm triển khai giai đoạn hai của Cuộc vận động là làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh và khẳng định đây sẽ là một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá chất lượng hoạt động cũng như phong trào thi đua của từng địa phương, từng cơ quan, đơn vị trong thời gian tới.

Trước hết xin nói ngay rằng viết như thế thì bạn đã thông tin không đúng tầm của sự kiện, thiếu rõ ràng trong việc xác định đối tượng tiếp nhận thông tin. Theo tôi, với tính chất quan trọng của hội nghị này bạn nên viết theo dạng tin sâu, chú ý khai thác mở rộng ba chi tiết đắt đó là: vấn đề tiết kiệm, chống lãng phí; vấn đề về cải cách thủ tục hành chính, giải quyết đơn thư khiếu nại tố cáo; và vấn đề về bệnh hình thức. Dựa theo tính đại chúng của báo chí mà bạn xác định mức độ quan trọng của các chi tiết để trên cơ sở đó bạn có cách xử lý và thể hiện phù hợp. Có thể khẳng định rằng, đối với sự kiện này, chi tiết quan trọng đầu tiên chính là vấn đề cải cách thủ tục hành chính, giải quyết đơn thư khiếu nại tố cáo; chi tiết quan trọng thứ hai là vấn đề tiết kiệm,chống lãng phí và chi tiết quan trọng thứ ba là bệnh hình thức. Tuỳ theo thời gian thực hiện, tuỳ theo nguồn tư liệu hiện có mà bạn mở rộng thông tin, hoặc bạn chỉ mở rộng chi tiết quan trọng nhất mà thôi.

Không một hội nghị nào mà không bắt nguồn từ thực tiễn và cũng không có hội nghị nào mà không để giải quyết những vấn đề thực tiễn đặt ra, vì vậy việc thể hiện tin hội nghị có thực sự hay,có thực sự hấp dẫn hay không chính là ở năng lực, sự tôn trọng nghề nghiệp và lòng tâm huyết, cầu tiến của bạn chứ không phải là do hội nghị khô khan, thiếu hấp dẫn như các bạn thường nói.

                                                                                                  TheoDĐBC/mcvietnam.net