MC là từ viết tắt của Master of Ceremonics, cụm từ này được biết đến như là một người dẫn dắt chương trình biểu diễn hay các sự kiện. Có rất nhiều hình thức MC: MC cho các chương trình giải trí, talk show, game show trên truyền hình…

       Từ MC ngày nay cũng đã được sử dụng rộng rãi và phổ biến hơn. Chỉ cần nhìn vào con số những ứng viên đăng ký thi tuyển MC cho các chương trình truyền hình, số lượng những học viên ghi tên vào lớp đào tạo MC ngắn hạn tại các trung tâm đào tạo cũng đủ cho chúng ta thấy sự hấp dẫn của nghề mới này. Có thể nói, MC là một nghề “nói ra tiền” và dễ nổi tiếng, tuy nhiên không phải ai sinh ra cũng có thể làm MC. Ngoài yêu cầu về chất giọng, ngoại hình, người làm nghề MC cần phải tích lũy được khối lượng tri thức phong phú cũng như sự vững vàng trong chuyên môn. Để làm được điều này, các MC không có gì khác hơn là phải học và tự học.
 
       Mỹ và Châu Âu là những nơi có lịch sử phát triển ngành truyền thông lâu đời và có những bước phát triển mạnh mẽ nhất. Chính vì lẽ đó mà các chương trình đào tạo MC ở đây đã xuất hiện từ giữa thế kỷ XX. Tại Tây Âu, hầu hết các nước đều có trường hay học viện chuyên đào tạo MC. Ở Pháp có ARFA (Hiệp hội đào tạo MC), CFA (Trung tâm đào tạo nghề dẫn chương trình); tại Bỉ có CBAI (Trung tâm đào tạo đa văn hóa chuyên đào tạo nghề dẫn chương trình)… Hầu hết các cơ sở đào tạo này đều hướng tới mục tiêu giúp người học tăng khả năng làm việc theo nhóm, phát triển kỹ năng cá nhân và định hướng đào tạo cho những người làm việc trong các lĩnh vực giải trí, thể thao, du lịch… Học viên được học nhiều môn như lịch sử, xã hội học, chính trị học, lý thuyết và thực hành giao tiếp, tiếp cận văn hóa, tâm lý học, xử lý mâu thuẫn, tính năng động, khả năng viết, khả năng diễn đạt… Ngoài ra, tại các nước Pháp, Đức và Hà Lan cũng luôn có những chương trình hợp tác đào tạo MC với chất lượng cao, cho phép học viên có thể thực tập tại nhiều nước, làm việc trong các môi trường khác nhau, thích nghi với môi trường đa văn hóa.

Tại châu Á, các chương trình đào tạo MC chưa được thực hiện một cách chuyên nghiệp, phần lớn là mang tính tự phát để đáp ứng nhu cầu xã hội, một số cơ sở hoạt động có uy tín đều là những chi nhánh của các trường đào tạo MC chuyên nghiệp đến từ Mỹ.

       Các chương trình đào tạo MC ở châu Âu thường được chia thành hai loại: chuyên và không chuyên. Các khóa đào tạo không chuyên cấp chứng chỉ, dành cho những MC hoạt động theo thời vụ. Các khóa học này thường chỉ kéo dài từ 1 đến 3 tháng, học phí dao động từ 2.000 đến 3.000 euro (khoảng 40 đến 60 triệu đồng Việt Nam). Các khóa học chuyên ngành thường kéo dài hai đến ba năm với mục tiêu phát triển khả năng sáng tạo và đào tạo kỹ năng dẫn chương trình trong môi trường hoạt động đa văn hóa. Các chương trình đào tạo chuyên nghiệp được các bạn trẻ yêu thích hơn vì có nhiều cơ hội làm việc và mức lương hấp dẫn hơn. Yêu cầu đối với học viên là phải từ 17 tuổi trở lên.
 
       Tại Mỹ, nơi có nhiều MC thành công nhất thế giới cũng có rất nhiều trường đào tạo nghề này. Những cơ sở đào tạo có uy tín như ITC (International Training in Communication) thành lập năm 1938; TI (Toastmaster International); SCI (Speaking Circles International) thành lập năm 1980 hoặc NSA (National Speaker Association) - Ngoài ra, ở Mỹ còn có các khóa đào tạo MC của các trường nghệ thuật nổi tiếng tại tất cả các bang. Những trường này cung cấp các khóa học từ vài tháng đến hai năm tuỳ theo nhu cầu của người đọc. ITC có nhiều khóa học cơ động, đồng thời ITC cũng có mạng lưới chi nhánh trải rộng khắp nơi trên thế giới (ở châu Á là Thái Lan và Nhật Bản) nên hoạt động khá thành công. 
 
       Các khóa học MC ở Mỹ cũng được chia theo cấp độ: từ sơ cấp, trung cấp đến cao cấp tuỳ theo sự lựa chọn của học viên. Mức học phí cũng khác nhau nếu bạn đăng ký học tại Mỹ hay tại các chi nhánh trên các nước khác ngoài Mỹ. Điều này cũng rất thuận lợi cho học viên khi tham gia. Điều quan trọng trong các khóa học MC của Mỹ là học viên ngoài việc được trang bị khá nhiều kiến thức ra, họ còn có cơ hội thực hành nhiều. Mục tiêu cụ thể đặt ra cho học viên sau khi tốt nghiệp là phải đảm bảo chương trình được vận hành uyển chuyển, đúng giờ và những nhân vật quan trọng hay mấu chốt của những chương trình phải được giới thiệu theo cách chuyên nghiệp nhất.
 
       Tại châu Á, các chương trình đào tạo MC chưa được thực hiện một cách chuyên nghiệp, phần lớn là mang tính tự phát để đáp ứng nhu cầu xã hội, một số cơ sở hoạt động có uy tín đều là những chi nhánh của các trường đào tạo MC chuyên nghiệp đến từ Mỹ. Ví dụ như ở Trung Quốc, hiện có khoảng 300 trường có khóa đào tạo phát thanh viên, dẫn chương trình. Tuy nhiên, chương trình đào tạo trong các trường chỉ chú trọng đến vấn đề ngữ âm, về vấn đề phát âm làm sao cho tròn vành rõ chữ. Trong khi đó, người MC cần hội tụ rất nhiều kỹ năng khác như kỹ năng giao lưu với khán giả, kỹ năng diễn đạt, kỹ năng viết… Cũng chính từ yêu cầu thực tế đó mà Đài truyền hình Trung ương Trung Quốc đã tổ chức một cuộc thi hằng năm với tiêu đề “So tài MC”. Chương trình này bắt đầu từ tháng 3 và kết thúc vào tết âm lịch. Các thí sinh đoạt giải cao nhất đều được mời làm việc cho CCTV và được sắp xếp công việc theo khả năng của mình. Có thể nói cuộc thi với quy mô lớn trên toàn quốc như vậy cũng là một “khóa đào tạo” thực tế cho các bạn trẻ yêu mến nghề MC tại Trung Quốc.
 
       Tại Việt Nam hiện nay, vấn đề đào tạo MC mới chỉ dừng lại ở cấp địa phương hoặc do các cơ sở từ nhân tổ chức. Tại Hà Nội, con số về các cơ sở đào tạo MC mới chỉ dừng lại ở con số ba: Lớp MC, Cung Văn hóa lao động hữu nghị Việt – Xô; Lớp MC, Trung tâm văn hóa giáo dục tổng hợp thanh thiếu nhi, số 1 phố Nguyễn Quý Đức; Lớp phát thanh viên và dẫn chương trình của Xưởng phim Trường Đại học Sân Khấu - Điện ảnh Hà Nội. Tại Thành phố Hồ Chí Minh, các lớp đào tạo MC nhiều hơn vào có sự tham gia nhiệt tình của các tổ chức như Nhà văn hóa Thanh Niên thành phố, Cung văn hóa Lao động, Nhà văn hóa Phụ nữ, Trung tâm văn hóa Quận 1, Quận 3… Tuy vậy, giáo trình cho việc đào tạo MC lại không có một tài liệu chính thống nào, phần lớn do các MC đứng lớp tự biên soạn từ chính thực tế bản thân đã trải qua. Tài liệu tham khảo cho nghề MC tại Việt Nam cũng cực kỳ hiếm (ngoài các cuốn sách tham khảo của học giả Hoàng Xuân Việt, Larry King…).
 
       Hy vọng trong tương lai không xa, Việt Nam cũng có những cơ sở được đào tạo về nghề dẫn chương trình, góp phần không nhỏ trong thành công của ngành truyền thông Việt Nam.
 
                                                           (T/c Truyền Hình Hà Nội)